materiały partnera
Przy połączeniu spółek następuje sukcesja uniwersalna: spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Oznacza to, że nowy podmiot odpowiada za zobowiązania wynikające z umów zawartych przez poprzednika, w tym za roszczenia kredytobiorców z tytułu nieważności umowy. Kredytobiorca pozywa zatem następcę prawnego, powołując się na umowę zawartą z bankiem, który dziś funkcjonuje pod inną nazwą albo w ogóle przestał istnieć. Zmiana nazwy samego banku, bez zmiany podmiotu, jest sytuacją jeszcze prostszą — mamy wówczas do czynienia z tą samą osobą prawną.
Bardziej złożony jest przypadek podziału, w którym część majątku banku — na przykład określony segment działalności — przechodzi na inny podmiot, a pozostała część, obejmująca zwykle portfel kredytów walutowych, pozostaje w spółce dzielonej albo trafia do wyodrębnionego podmiotu. W takich sytuacjach ustalenie właściwego pozwanego wymaga sięgnięcia do planu podziału i uchwał, z których wynika, które zobowiązania przeszły na który podmiot. Jest to czynność techniczna, wykonywana przez pełnomocnika na etapie przygotowania pozwu, ale jej pominięcie prowadzi do oddalenia powództwa z powodu braku legitymacji biernej.
Kancelaria prowadzi sprawy frankowe dotyczące umów zawartych ze wszystkimi bankami działającymi na polskim rynku, również tymi, które funkcjonują dziś pod zmienioną nazwą lub zostały przejęte.
Z praktycznego punktu widzenia zmiana podmiotu po stronie banku nie osłabia pozycji kredytobiorcy. Ocena ważności umowy dokonywana jest według stanu z chwili jej zawarcia — to, kto jest dziś stroną stosunku prawnego, nie wpływa na ocenę postanowień wpisanych do umowy kilkanaście lat temu. Następca prawny odpowiada również za sposób wykonywania umowy przez poprzednika, w tym za stosowanie tabel kursowych i pobieranie świadczeń na podstawie klauzul niedozwolonych.
Trudność, która realnie występuje, dotyczy dostępu do dokumentów. Po przejęciu portfela zdarza się, że część dokumentacji nie została w pełni zmigrowana do systemów nowego podmiotu, a wnioski o zaświadczenie o historii spłat realizowane są dłużej i mniej kompletnie. Nie zwalnia to następcy prawnego z obowiązku udostępnienia danych — wstąpił on we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika, w tym w obowiązki informacyjne wobec klienta. Warto ponawiać wnioski, precyzując żądany zakres danych, a w razie przewlekłości skorzystać z drogi reklamacyjnej.
Odrębną kategorią są sytuacje, w których instytucja będąca stroną umowy została poddana przymusowej restrukturyzacji albo znalazła się w stanie upadłości. Tryb dochodzenia roszczeń jest wówczas odmienny i zależy od zastosowanych rozwiązań — może obejmować zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym albo skierowanie roszczenia do podmiotu, który przejął działalność. Sprawy te wymagają indywidualnej analizy stanu prawnego konkretnej instytucji na dzień wnoszenia pozwu.
Kredytobiorca nie musi samodzielnie ustalać łańcucha następstwa prawnego — jest to zadanie pełnomocnika, który przed sporządzeniem pozwu weryfikuje aktualny stan wpisów w rejestrze przedsiębiorców. Warto natomiast zachować komplet dokumentów z okresu zawierania umowy, ponieważ to one wskazują pierwotną stronę stosunku prawnego. Umowa podpisana z bankiem o dawno nieużywanej nazwie zachowuje pełną wartość dowodową i stanowi podstawę roszczenia niezależnie od późniejszych przekształceń.
Kancelaria prowadzi także sprawy bankowe dotyczące unieważnienia kredytu w innych walutach. Jeżeli Twój bank zmienił nazwę lub został przejęty, skontaktuj się z kancelarią i umów bezpłatną analizę umowy — ustalenie właściwego pozwanego należy do nas.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
